बैलगाडा शर्यत नियम: शासनाची नवीन नियमावली जारी; नियमांचे उल्लंघन केल्यास थेट गुन्हा

बैलगाडा शर्यत: महाराष्ट्राची लोकपरंपरा व अधिकृत शासकीय नियमावली

बैलगाडा शर्यत हा महाराष्ट्राच्या ग्रामीण संस्कृतीचा, परंपरेचा आणि शेतकऱ्यांच्या अस्मितेचा अत्यंत जिव्हाळ्याचा विषय आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने काही वर्षांपूर्वी घातलेली बंदी उठवल्यानंतर बैलगाडा शर्यतींना कायदेशीर परवानगी मिळाली आहे. मात्र, शर्यतींचे आयोजन करताना बैलांवर कोणताही क्रूर अत्याचार होणार नाही आणि प्राण्यांचे संरक्षण होईल यासाठी राज्य शासनाने कडक व बंधनकारक प्रमाण कार्यप्रणाली जारी केली आहे. परंपरेचे रक्षण आणि प्राण्यांची काळजी या दोन्ही गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत.

अनेक ठिकाणी नियमांची पूर्ण माहिती नसल्यामुळे आयोजकांवर आणि बैलगाडा मालकांवर थेट गुन्हे दाखल होण्याचे प्रकार घडतात. शर्यतीचा अधिकृत परवाना कसा मिळवावा, ट्रॅकची लांबी किती असावी, बैलांची वैद्यकीय तपासणी कशी करावी आणि ई-टॅगिंग नियम काय आहेत, हे प्रत्येक बैलगाडा शौकिनाने समजून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे. नियमांचे पालन केल्यासच हा खेळ सुरळीत चालू राहू शकतो.

या मार्गदर्शनात आपण बैलगाडा शर्यतीचे सर्व अधिकृत नियम, जिल्हाधिकारी परवानगी प्रक्रिया, पशुवैद्यकीय निकष आणि टाळावयाच्या कायदेशीर त्रुटी सविस्तर पाहणार आहोत. यामुळे शौकिनांना आणि आयोजकांना योग्य दिशा मिळेल.

शर्यतीच्या काळात बैलांच्या आहाराचे व विश्रांतीचे काटेकोर नियोजन कसे करावे आणि शर्यतीनंतर बैलांच्या स्नायूंना आराम कसा द्यावा याबाबत पशुवैद्यकीय तज्ज्ञांनी दिलेल्या सूचनांचे पालन करणे गरजेचे आहे. बैलांचे आरोग्य हीच खरी संपत्ती आहे.

शर्यत घाटावर प्रेक्षकांच्या सुरक्षेची संपूर्ण जबाबदारी आयोजकांची असते, म्हणून बॅरिकेडिंग आणि रुग्णवाहिकेची सोय असणे बंधनकारक करण्यात आले आहे.

बैलगाडा शर्यतीचे प्रमुख १० अधिकृत शासकीय नियम (SOP)

शासनाच्या अधिसूचनेनुसार वरील सर्व नियमांचे १००% तंतोतंत पालन करणे बंधनकारक आहे. कोणत्याही बैलाला उत्तेजक औषधे किंवा नशा देण्यास सक्त मनाई आहे.

शर्यत घाटावर पशुवैद्यकीय रुग्णवाहिका, प्रथमोपचार किट आणि पुरेसे पिण्याचे पाणी उपलब्ध असणे आवश्यक आहे.

शर्यतीचे योग्य नियोजन व बैलांची काळजी

शर्यतीत भाग घेणाऱ्या बैलांना किमान महिनाभर आधीपासून संतुलित आहार, व्यायाम आणि विश्रांती देणे गरजेचे आहे. मका, सरकी पेंड आणि उकडलेले बाजरीचे दाणे दिल्यास बैलांची ताकद वाढते.

शर्यतीनंतर बैलांच्या स्नायूंना खोबरेल तेल किंवा मोहरीच्या तेलाने हळुवार मालिश करावी आणि त्यांना थंड सावलीत बांधावे.

शेतकरी हेल्पलाईन काय सांगते?

परंपरा टिकवताना बैलांच्या जिवाची आणि आरोग्याची काळजी घेणे हे प्रत्येक शेतकऱ्याचे आद्यकर्तव्य आहे. नियमांचे काटेकोर पालन करूनच शर्यतींचे आयोजन करावे, जेणेकरून कोणत्याही कायदेशीर अडचणी निर्माण होणार नाहीत आणि आपली परंपरा अखंड चालू राहील.

सर्वोच्च न्यायालयाचा ऐतिहासिक निकाल व कायदेशीर पार्श्वभूमी

महाराष्ट्र, तामिळनाडू आणि कर्नाटक या राज्यांमधील पारंपरिक प्राणी खेळांवर प्राणी कल्याण मंडळाने दाखल केलेल्या याचिकेवरून सर्वोच्च न्यायालयाने बंदी घातली होती. यानंतर महाराष्ट्र शासनाने ‘प्राणी क्रूरता प्रतिबंधक (महाराष्ट्र सुधारणा) कायदा २०१७’ मंजूर करून कठोर नियम व अटींची चौकट तयार केली.

मे २०२३ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाच्या ५ न्यायमूर्तींच्या घटनापीठाने महाराष्ट्र शासनाच्या या सुधारित कायद्याला कायदेशीर मान्यता दिली आणि बैलगाडा शर्यतींवरील बंदी कायमची उठवली. मात्र, न्यायालयाने स्पष्ट आदेश दिले की शर्यतींचे आयोजन केवळ आणि केवळ शासनाने अधिसूचित केलेल्या नियमावलीनुसारच झाले पाहिजे. नियमांचे उल्लंघन झाल्यास सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाचा अवमान मानला जाईल.

शर्यत घाट ट्रॅक रचना, मातीचे थर व सुरक्षेचे तांत्रिक निकष

शर्यत घाटाची रचना करताना प्रशासनाने खालील तांत्रिक निकष अनिवार्य केले आहेत:

१. धावपट्टीची लांबी व रुंदी: शर्यतीचा ट्रॅक हा कमाल १,००० मीटर (१ किलोमीटर) पेक्षा जास्त लांब नसावा. ट्रॅकची रुंदी किमान ४० फूट असावी जेणेकरून गाड्यांची एकमेकांना धडक होणार नाही.
२. मातीचा थर व समतलीकरण: ट्रॅकवर दगड, गोटे, काच, खिळे किंवा टोकदार वस्तू असण्यास सक्त मनाई आहे. ट्रॅकवर किमान ६ इंच मऊ वाळू किंवा मातीचा थर असावा जेणेकरून बैलांच्या खुरांना इजा होणार नाही.
३. दोन्ही बाजूंना मजबूत बॅरिकेडिंग: प्रेक्षक धावपट्टीवर येऊ नयेत म्हणून ट्रॅकच्या दोन्ही बाजूंना ६ फूट उंचीचे लोखंडी किंवा लाकडी मजबूत बॅरिकेडिंग असणे बंधनकारक आहे.
४. आउट-रन झोन (थांबण्याची जागा): फिनिशिंग लाईन संपल्यानंतर बैलांना सुरक्षितपणे थांबण्यासाठी किमान २०० मीटर लांबीचा मोकळा आउट-रन झोन असणे आवश्यक आहे.

पशुसंवर्धन विभागाचे ई-टॅगिंग, आरोग्य तपासणी व डोपिंग चाचणी

शर्यतीत सहभागी होणाऱ्या प्रत्येक बैलाची अधिकृत नोंदणी शासकीय पोर्टलवर असणे आवश्यक आहे. शर्यतीच्या ठिकाणी सरकारी पशुवैद्यकीय पथक तैनात असते. हे पथक प्रत्येक बैलाची पुढीलप्रमाणे काटेकोर तपासणी करते:

१. बैलाच्या कानातील १२ अंकी बारकोड ई-टॅग स्कॅन करून ओळख पटवली जाते.
२. दातांची तपासणी करून वय ३ वर्षे पूर्ण असल्याची आणि बैल पूर्णपणे प्रौढ असल्याची खात्री केली जाते.
३. हृदयाचे ठोके, श्वसन आणि डोळ्यांची तपासणी करून आजारी किंवा अशक्त बैलांना शर्यतीस अपात्र ठरवले जाते.
४. बैलाला कोणतीही उत्तेजक औषधे, स्टिरॉइड्स किंवा अल्कोहोल दिले नाही याची खात्री करण्यासाठी रँडम डोपिंग चाचणी (Blood / Urine Test) घेतली जाते.

शर्यतीपूर्वी व शर्यतीनंतर बैलांचा विशेष व्यायाम व संतुलित ऊर्जा आहार

शर्यतीच्या बैलांची शरीरयष्टी ताकदवान आणि चपळ ठेवण्यासाठी पशुपालक वर्षभर विशेष काळजी घेतात. शर्यतीच्या १ महिना आधीपासून बैलांचा आहार पुढीलप्रमाणे ठेवावा:

१. दररोज सकाळी उकडलेली बाजरी, मका भरडा आणि गहू दलिया २ किलो गुळामध्ये मिसळून द्यावा.
२. १ लिटर ताजे म्हशीचे किंवा देशी गायीचे दूध आणि ५० ग्रॅम साजूक तूप शक्तिवर्धक म्हणून द्यावे.
३. आहारात सरकी पेंड, बदाम पावडर आणि अश्वगंधा चूर्ण मिसळल्यास स्नायूंची ताकद प्रचंड वाढते.
४. शर्यतीनंतर बैलांना तात्काळ थंड पाणी पाजू नये; अर्धा तास विश्रांती दिल्यानंतर कोमट पाण्यात गूळ मिसळून पाजावा आणि मोहरीच्या तेलाने स्नायूंना हलकी मालिश करावी.

कायदेशीर अडचणी, पोलिसांची एफआयआर व आयोजकांची जबाबदारी

शर्यतीच्या आयोजनात त्रुटी आढळल्यास किंवा बैलाला चाबूक, काठी, विजेचा झटका अथवा शेपटी पिरगाळल्याचे सीसीटीव्ही फुटेजमध्ये दिसल्यास स्थानिक पोलीस ठाण्यात तात्काळ प्राणी क्रूरता प्रतिबंधक कायदा कलम ११ अन्वये अजामीनपात्र गुन्हा दाखल होतो.

यामध्ये बैलगाडा चालक, मालक आणि आयोजक यांच्यावर दंडात्मक कारवाई आणि ३ वर्षांपर्यंतच्या तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते. तसेच भविष्यातील शर्यतींसाठी बैलावर आणि चालकावर कायमची बंदी घातली जाऊ शकते. म्हणून नियमांचे तंतोतंत पालन करणे प्रत्येकाच्या हिताचे आहे.

सर्वोच्च न्यायालयाचा ऐतिहासिक निकाल व कायदेशीर पार्श्वभूमी

महाराष्ट्र, तामिळनाडू आणि कर्नाटक या राज्यांमधील पारंपरिक प्राणी खेळांवर प्राणी कल्याण मंडळाने दाखल केलेल्या याचिकेवरून सर्वोच्च न्यायालयाने बंदी घातली होती. यानंतर महाराष्ट्र शासनाने ‘प्राणी क्रूरता प्रतिबंधक (महाराष्ट्र सुधारणा) कायदा २०१७’ मंजूर करून कठोर नियम व अटींची चौकट तयार केली.

मे २०२३ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाच्या ५ न्यायमूर्तींच्या घटनापीठाने महाराष्ट्र शासनाच्या या सुधारित कायद्याला कायदेशीर मान्यता दिली आणि बैलगाडा शर्यतींवरील बंदी कायमची उठवली. मात्र, न्यायालयाने स्पष्ट आदेश दिले की शर्यतींचे आयोजन केवळ आणि केवळ शासनाने अधिसूचित केलेल्या नियमावलीनुसारच झाले पाहिजे. नियमांचे उल्लंघन झाल्यास सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाचा अवमान मानला जाईल.

शर्यत घाट ट्रॅक रचना, मातीचे थर व सुरक्षेचे तांत्रिक निकष

शर्यत घाटाची रचना करताना प्रशासनाने खालील तांत्रिक निकष अनिवार्य केले आहेत:

१. धावपट्टीची लांबी व रुंदी: शर्यतीचा ट्रॅक हा कमाल १,००० मीटर (१ किलोमीटर) पेक्षा जास्त लांब नसावा. ट्रॅकची रुंदी किमान ४० फूट असावी जेणेकरून गाड्यांची एकमेकांना धडक होणार नाही.
२. मातीचा थर व समतलीकरण: ट्रॅकवर दगड, गोटे, काच, खिळे किंवा टोकदार वस्तू असण्यास सक्त मनाई आहे. ट्रॅकवर किमान ६ इंच मऊ वाळू किंवा मातीचा थर असावा जेणेकरून बैलांच्या खुरांना इजा होणार नाही.
३. दोन्ही बाजूंना मजबूत बॅरिकेडिंग: प्रेक्षक धावपट्टीवर येऊ नयेत म्हणून ट्रॅकच्या दोन्ही बाजूंना ६ फूट उंचीचे लोखंडी किंवा लाकडी मजबूत बॅरिकेडिंग असणे बंधनकारक आहे.
४. आउट-रन झोन (थांबण्याची जागा): फिनिशिंग लाईन संपल्यानंतर बैलांना सुरक्षितपणे थांबण्यासाठी किमान २०० मीटर लांबीचा मोकळा आउट-रन झोन असणे आवश्यक आहे.

पशुसंवर्धन विभागाचे ई-टॅगिंग, आरोग्य तपासणी व डोपिंग चाचणी

शर्यतीत सहभागी होणाऱ्या प्रत्येक बैलाची अधिकृत नोंदणी शासकीय पोर्टलवर असणे आवश्यक आहे. शर्यतीच्या ठिकाणी सरकारी पशुवैद्यकीय पथक तैनात असते. हे पथक प्रत्येक बैलाची पुढीलप्रमाणे काटेकोर तपासणी करते:

१. बैलाच्या कानातील १२ अंकी बारकोड ई-टॅग स्कॅन करून ओळख पटवली जाते.
२. दातांची तपासणी करून वय ३ वर्षे पूर्ण असल्याची आणि बैल पूर्णपणे प्रौढ असल्याची खात्री केली जाते.
३. हृदयाचे ठोके, श्वसन आणि डोळ्यांची तपासणी करून आजारी किंवा अशक्त बैलांना शर्यतीस अपात्र ठरवले जाते.
४. बैलाला कोणतीही उत्तेजक औषधे, स्टिरॉइड्स किंवा अल्कोहोल दिले नाही याची खात्री करण्यासाठी रँडम डोपिंग चाचणी (Blood / Urine Test) घेतली जाते.

शर्यतीपूर्वी व शर्यतीनंतर बैलांचा विशेष व्यायाम व संतुलित ऊर्जा आहार

शर्यतीच्या बैलांची शरीरयष्टी ताकदवान आणि चपळ ठेवण्यासाठी पशुपालक वर्षभर विशेष काळजी घेतात. शर्यतीच्या १ महिना आधीपासून बैलांचा आहार पुढीलप्रमाणे ठेवावा:

१. दररोज सकाळी उकडलेली बाजरी, मका भरडा आणि गहू दलिया २ किलो गुळामध्ये मिसळून द्यावा.
२. १ लिटर ताजे म्हशीचे किंवा देशी गायीचे दूध आणि ५० ग्रॅम साजूक तूप शक्तिवर्धक म्हणून द्यावे.
३. आहारात सरकी पेंड, बदाम पावडर आणि अश्वगंधा चूर्ण मिसळल्यास स्नायूंची ताकद प्रचंड वाढते.
४. शर्यतीनंतर बैलांना तात्काळ थंड पाणी पाजू नये; अर्धा तास विश्रांती दिल्यानंतर कोमट पाण्यात गूळ मिसळून पाजावा आणि मोहरीच्या तेलाने स्नायूंना हलकी मालिश करावी.

कायदेशीर अडचणी, पोलिसांची एफआयआर व आयोजकांची जबाबदारी

शर्यतीच्या आयोजनात त्रुटी आढळल्यास किंवा बैलाला चाबूक, काठी, विजेचा झटका अथवा शेपटी पिरगाळल्याचे सीसीटीव्ही फुटेजमध्ये दिसल्यास स्थानिक पोलीस ठाण्यात तात्काळ प्राणी क्रूरता प्रतिबंधक कायदा कलम ११ अन्वये अजामीनपात्र गुन्हा दाखल होतो.

यामध्ये बैलगाडा चालक, मालक आणि आयोजक यांच्यावर दंडात्मक कारवाई आणि ३ वर्षांपर्यंतच्या तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते. तसेच भविष्यातील शर्यतींसाठी बैलावर आणि चालकावर कायमची बंदी घातली जाऊ शकते. म्हणून नियमांचे तंतोतंत पालन करणे प्रत्येकाच्या हिताचे आहे.

बैलगाडा शर्यतीमधील शासकीय परवानगीसाठी लागणारी कागदपत्रे

१. आयोजक समितीची अधिकृत नोंदणी व सदस्यांची यादी.
२. ज्या जागेवर शर्यत होणार आहे त्या जागेचा ७/१२ उतारा व जमीन मालकाचे संमतीपत्र.
३. स्थानिक पोलीस ठाण्याचा ना-हरकत दाखला (NOC).
४. तालुका पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांचा वैद्यकीय पथक नेमणुकीचा अहवाल.
५. सार्वजनिक बांधकाम विभागाचा (PWD) ट्रॅक व बॅरिकेडिंग सुरक्षितता दाखला.
६. अग्निशामक दल व शासकीय रुग्णवाहिका उपलब्धता पत्र.

सर्वोच्च न्यायालयाचा ऐतिहासिक निकाल व कायदेशीर पार्श्वभूमी

महाराष्ट्र, तामिळनाडू आणि कर्नाटक या राज्यांमधील पारंपरिक प्राणी खेळांवर प्राणी कल्याण मंडळाने दाखल केलेल्या याचिकेवरून सर्वोच्च न्यायालयाने बंदी घातली होती. यानंतर महाराष्ट्र शासनाने ‘प्राणी क्रूरता प्रतिबंधक (महाराष्ट्र सुधारणा) कायदा २०१७’ मंजूर करून कठोर नियम व अटींची चौकट तयार केली.

मे २०२३ मध्ये सर्वोच्च न्यायालयाच्या ५ न्यायमूर्तींच्या घटनापीठाने महाराष्ट्र शासनाच्या या सुधारित कायद्याला कायदेशीर मान्यता दिली आणि बैलगाडा शर्यतींवरील बंदी कायमची उठवली. मात्र, न्यायालयाने स्पष्ट आदेश दिले की शर्यतींचे आयोजन केवळ आणि केवळ शासनाने अधिसूचित केलेल्या नियमावलीनुसारच झाले पाहिजे. नियमांचे उल्लंघन झाल्यास सर्वोच्च न्यायालयाच्या आदेशाचा अवमान मानला जाईल.

शर्यत घाट ट्रॅक रचना, मातीचे थर व सुरक्षेचे तांत्रिक निकष

शर्यत घाटाची रचना करताना प्रशासनाने खालील तांत्रिक निकष अनिवार्य केले आहेत:

१. धावपट्टीची लांबी व रुंदी: शर्यतीचा ट्रॅक हा कमाल १,००० मीटर (१ किलोमीटर) पेक्षा जास्त लांब नसावा. ट्रॅकची रुंदी किमान ४० फूट असावी जेणेकरून गाड्यांची एकमेकांना धडक होणार नाही.
२. मातीचा थर व समतलीकरण: ट्रॅकवर दगड, गोटे, काच, खिळे किंवा टोकदार वस्तू असण्यास सक्त मनाई आहे. ट्रॅकवर किमान ६ इंच मऊ वाळू किंवा मातीचा थर असावा जेणेकरून बैलांच्या खुरांना इजा होणार नाही.
३. दोन्ही बाजूंना मजबूत बॅरिकेडिंग: प्रेक्षक धावपट्टीवर येऊ नयेत म्हणून ट्रॅकच्या दोन्ही बाजूंना ६ फूट उंचीचे लोखंडी किंवा लाकडी मजबूत बॅरिकेडिंग असणे बंधनकारक आहे.
४. आउट-रन झोन (थांबण्याची जागा): फिनिशिंग लाईन संपल्यानंतर बैलांना सुरक्षितपणे थांबण्यासाठी किमान २०० मीटर लांबीचा मोकळा आउट-रन झोन असणे आवश्यक आहे.

पशुसंवर्धन विभागाचे ई-टॅगिंग, आरोग्य तपासणी व डोपिंग चाचणी

शर्यतीत सहभागी होणाऱ्या प्रत्येक बैलाची अधिकृत नोंदणी शासकीय पोर्टलवर असणे आवश्यक आहे. शर्यतीच्या ठिकाणी सरकारी पशुवैद्यकीय पथक तैनात असते. हे पथक प्रत्येक बैलाची पुढीलप्रमाणे काटेकोर तपासणी करते:

१. बैलाच्या कानातील १२ अंकी बारकोड ई-टॅग स्कॅन करून ओळख पटवली जाते.
२. दातांची तपासणी करून वय ३ वर्षे पूर्ण असल्याची आणि बैल पूर्णपणे प्रौढ असल्याची खात्री केली जाते.
३. हृदयाचे ठोके, श्वसन आणि डोळ्यांची तपासणी करून आजारी किंवा अशक्त बैलांना शर्यतीस अपात्र ठरवले जाते.
४. बैलाला कोणतीही उत्तेजक औषधे, स्टिरॉइड्स किंवा अल्कोहोल दिले नाही याची खात्री करण्यासाठी रँडम डोपिंग चाचणी घेतली जाते.

शर्यतीपूर्वी व शर्यतीनंतर बैलांचा विशेष व्यायाम व संतुलित ऊर्जा आहार

शर्यतीच्या बैलांची शरीरयष्टी ताकदवान आणि चपळ ठेवण्यासाठी पशुपालक वर्षभर विशेष काळजी घेतात. शर्यतीच्या १ महिना आधीपासून बैलांचा आहार पुढीलप्रमाणे ठेवावा:

१. दररोज सकाळी उकडलेली बाजरी, मका भरडा आणि गहू दलिया २ किलो गुळामध्ये मिसळून द्यावा.
२. १ लिटर ताजे म्हशीचे किंवा देशी गायीचे दूध आणि ५० ग्रॅम साजूक तूप शक्तिवर्धक म्हणून द्यावे.
३. आहारात सरकी पेंड, बदाम पावडर आणि अश्वगंधा चूर्ण मिसळल्यास स्नायूंची ताकद प्रचंड वाढते.
४. शर्यतीनंतर बैलांना तात्काळ थंड पाणी पाजू नये; अर्धा तास विश्रांती दिल्यानंतर कोमट पाण्यात गूळ मिसळून पाजावा आणि मोहरीच्या तेलाने स्नायूंना हलकी मालिश करावी.

कायदेशीर अडचणी, पोलिसांची एफआयआर व आयोजकांची जबाबदारी

शर्यतीच्या आयोजनात त्रुटी आढळल्यास किंवा बैलाला चाबूक, काठी, विजेचा झटका अथवा शेपटी पिरगाळल्याचे सीसीटीव्ही फुटेजमध्ये दिसल्यास स्थानिक पोलीस ठाण्यात तात्काळ प्राणी क्रूरता प्रतिबंधक कायदा कलम ११ अन्वये अजामीनपात्र गुन्हा दाखल होतो.

यामध्ये बैलगाडा चालक, मालक आणि आयोजक यांच्यावर दंडात्मक कारवाई आणि ३ वर्षांपर्यंतच्या तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते. तसेच भविष्यातील शर्यतींसाठी बैलावर आणि चालकावर कायमची बंदी घातली जाऊ शकते. म्हणून नियमांचे तंतोतंत पालन करणे प्रत्येकाच्या हिताचे आहे.

बैलगाडा शर्यतीमधील शासकीय परवानगीसाठी लागणारी कागदपत्रे

१. आयोजक समितीची अधिकृत नोंदणी व सदस्यांची यादी.
२. ज्या जागेवर शर्यत होणार आहे त्या जागेचा ७/१२ उतारा व जमीन मालकाचे संमतीपत्र.
३. स्थानिक पोलीस ठाण्याचा ना-हरकत दाखला.
४. तालुका पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांचा वैद्यकीय पथक नेमणुकीचा अहवाल.
५. सार्वजनिक बांधकाम विभागाचा ट्रॅक व बॅरिकेडिंग सुरक्षितता दाखला.
६. अग्निशामक दल व शासकीय रुग्णवाहिका उपलब्धता पत्र.

बैलगाडा शर्यत आयोजकांसाठी तातडीची आपत्कालीन व्यवस्था

प्रत्येक शर्यत घाटावर आयोजकांनी किमान २ पशुवैद्यकीय रुग्णवाहिका, ऑक्सिजन सिलेंडर, रक्तस्त्राव रोखणारी औषधे आणि तज्ज्ञ पशुवैद्यक सज्ज ठेवणे बंधनकारक आहे. प्रेक्षकांसाठी पिण्याचे शुद्ध पाणी, प्राथमिक आरोग्य केंद्र कक्ष आणि महिलांसाठी स्वतंत्र बैठक व्यवस्था असणे आवश्यक आहे.

नियमांचे १००% पालन करून पार पाडलेली शर्यत ही खेळाचा सन्मान वाढवते आणि गावाची प्रतिष्ठा टिकवून ठेवते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

प्रश्न १: शर्यतीसाठी बैलाचे किमान वय किती असावे?
उत्तर: शर्यतीत धावणाऱ्या बैलाचे वय किमान ३ वर्षे पूर्ण असावे आणि त्याच्या दातांची तपासणी पशुवैद्यकाने केलेली असावी.

प्रश्न २: नियमांचे उल्लंघन केल्यास कोणती कारवाई होते?
उत्तर: प्राणी क्रूरता प्रतिबंधक कायदा अन्वये थेट फौजदारी गुन्हा दाखल होऊन दंडात्मक व तुरुंगवासाची कारवाई होऊ शकते.

प्रश्न ३: शर्यतीची परवानगी कोण देते?
उत्तर: संबंधित जिल्ह्याचे जिल्हाधिकारी किंवा त्यांनी प्राधिकृत केलेले उपविभागीय अधिकारी (SDO) अधिकृत परवानगी देतात.